{"id":2687,"date":"2026-05-10T17:33:31","date_gmt":"2026-05-10T15:33:31","guid":{"rendered":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/?p=2687"},"modified":"2026-05-10T23:32:59","modified_gmt":"2026-05-10T21:32:59","slug":"blackmailers-and-shmaltzovniks-under-the-law-in-occupied-cracow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/artykuly\/blackmailers-and-shmaltzovniks-under-the-law-in-occupied-cracow\/","title":{"rendered":"Blackmailers and shmaltzovniks under the law in occupied Cracow"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1365px;margin-left: calc(-5% \/ 2 );margin-right: calc(-5% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.375%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.375%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:2.375%;--awb-spacing-left-medium:2.375%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:2.375%;--awb-spacing-left-small:2.375%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>Blackmailers and shmaltzovniks under the law in occupied Cracow<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p><span id=\"t9_1\" class=\"t s6_1\"><a href=\"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5_Jarkowska_Prace-Historyczne_151-4_2024-6.pdf\">Blackmailers and shmaltzovniks under the law in occupied Cracow<\/a><\/span><\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p>Artyku\u0142 Alicji Jarkowskiej zatytu\u0142owany \u201eBlackmailers and shmaltzovniks under the law in occupied Cracow\u201d stanowi naukow\u0105 analiz\u0119 zjawiska szanta\u017cu i szmalcownictwa w okupowanym Krakowie w latach 1939\u20131946. <\/p>\n<p><span style=\"background-color: rgba(0, 0, 0, 0);\">Opracowanie opiera si\u0119 na aktach spraw karnych, dokumentach policyjnych oraz powojennych relacjach \u015bwiadk\u00f3w. Autorka bada specyfik\u0119 przest\u0119pczo\u015bci w \u00f3wczesnym Krakowie, analizuj\u0105c konkretne przypadki szanta\u017cyst\u00f3w (m.in. Marii Jawu\u0142owej, Heleny Loho, Tadeusza Pawlusa), kt\u00f3rzy byli poci\u0105gani do odpowiedzialno\u015bci za swoje czyny. W tek\u015bcie om\u00f3wiono zjawisko wymuszania okupu na ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017bydach oraz pomagaj\u0105cych im Polakach. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"background-color: rgba(0, 0, 0, 0);\">Opracowanie kategoryzuje metody dzia\u0142ania sprawc\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105c, czy operowali oni samotnie czy w grupach, a tak\u017ce czy ich akcje by\u0142y zaplanowane czy spontaniczne.  Istotnym elementem publikacji jest wykazanie odmienno\u015bci krakowskiego szmalcownictwa na tle Warszawy. Autorka argumentuje, \u017ce specyfika ta wynika\u0142a z galicyjskiego dziedzictwa miasta oraz powszechniejszej znajomo\u015bci j\u0119zyka niemieckiego, co u\u0142atwia\u0142o mieszka\u0144com szybsze dostosowanie si\u0119 do reali\u00f3w wojennych. Kluczowe znaczenie mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c status Krakowa jako stolicy Generalnego Gubernatorstwa, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z nap\u0142ywem niemieckich urz\u0119dnik\u00f3w oraz ogromnym nasyceniem s\u0142u\u017cbami policyjnymi i wojskowymi.  Ponadto artyku\u0142 rozr\u00f3\u017cnia aspekty prawne opisywanych zjawisk. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"background-color: rgba(0, 0, 0, 0);\">Wskazano, \u017ce o ile sam szanta\u017c by\u0142 przest\u0119pstwem zdefiniowanym w przedwojennym kodeksie karnym z 1932 roku i podlega\u0142 karze do dw\u00f3ch lat pozbawienia wolno\u015bci , o tyle szmalcownictwo wymierzone w pozbawionych jakiejkolwiek ochrony prawnej \u017byd\u00f3w nie stanowi\u0142o przest\u0119pstwa w oczach aparatu okupacyjnego<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2687","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2687"}],"collection":[{"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2687"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2700,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2687\/revisions\/2700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shoahkrakow.uj.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}